Bài 35: Đồng và hợp chất của đồng - Hóa Học 12

A. Đồng

I- Vị trí và cấu tạo

1. Vị trí trong bảng tuần hoàn

- Kim loại chuyển tiếp, nhóm IB, chu kì 4, Z = 29

2. Cấu tạo của đồng

a. Cấu hình e

Cu : $[Ar]3d^{10}4s^1$

$Cu^{2+}$ : $[Ar]3d^{9}$

$Cu^{+}$ : $[Ar]3d^{10}$

b. Cấu tạo của đơn chất

- Kiểu mạng lập phương tâm diện

II - Tính chất vật lý

- Màu đỏ, mềm, dẻo, dễ dát mỏng

- Dẫn điện và dẫn nhiệt rất tốt ( chỉ kém bạc )

III - Tính chất hóa học

Cu là kim loại kém hoạt động (Đứng sau H trong dãy hoạt động của kim loại)

1. Tác dụng với phi kim ( $O_2; S; Cl_2;....$ ) : nhiệt độ

$2Cu+O_2\rightarrow 2CuO (t^0)$

CuO : chất rắn màu đen

$Cu_2O$ : chất rắn màu đỏ gạch

2. Tác dụng với axit

- Tác dụng với : $HCl; H_2SO_4$ ( loãng) khi có mặt của oxi

$2Cu+4HCl+O_2\rightarrow2CuCl_2+2H_2O$

- Với $HNO_3; H_2SO_4$ ( đặc nóng)

$Cu +2H_2SO_4(đặc)\rightarrow CuSO_4+ SO_2+ 2H_2O$

$Cu +4HNO_3(đặc)\rightarrow Cu(NO_3)_2+2NO_2+2H_2O$

3. Tác dụng với dung dịch muối

$Cu+2AgNO_3\rightarrow Cu(NO_3)_2+2Ag\downarrow$

IV- Ứng dụng của đồng

- Đồng thau: Hợp kim của Cu - Zn cứng và bền hơn đồng

- Đồng bạch: Cu - Ni 

- Đồng thanh : Cu - Sn

- Vàng 9 - cara: Cu - Au

B. Một số hợp chất của đồng

1. CuO

- Chất rắn, màu đen

- Điều chế: nhiệt phân $Cu(OH)_2;Cu(NO_3)_2$....

- Tính oxi hóa:

$CuO+CO\rightarrow Cu+CO_2\uparrow (t^0)$

$3CuO+2NH_3\rightarrow N_2+3Cu+3H_2O (t^0)$

2. $Cu(OH)_2$

- Chất rắn, màu xanh

- Điều chế: $Cu^{2+}+2OH^-\rightarrow Cu(OH)_2\downarrow$

- Tính bazo: tan trong axit

- Tan trong dung dịch $NH_3$ tạo dung dịch có màu xanh lam

$Cu(OH)_2+4NH_3 \rightarrow [Cu(NH_3)_4](OH)_2$

3. $CuSO_4$

- $CuSO_4$ : khan, màu trắng

- $CuSO_4.5H_2O$ : màu xanh