Bài 32: Ankin - Hóa Học 11

I. Đồng đẳng, đồng phân, danh pháp

- Công thức chung: C_nH_2n-2 (n>1)

- Các ankin từ C₄ trở lên có đồng phân vị trí liên kết 3, Các ankin từ C₅ trở lên có đồng phân mạch cacbon

- Tên thông thường = tên gốc ankyl liên kết với nguyên tử C của liên kết 3 + axetilen

- Các ankin có liên kết 3 ở đầu mạch được gọi là ank - 1 - in

II. Tính chất hóa học.

- Ankin có phản ứng cộng với: H₂, Cl₂, Br₂ và HX( Xlaf OH, Cl, Br, CH₃COO...) và phản ứng đime, trime hóa 

- Các ank - 1 - in có phản ứng thế bằng ion kim loại tại nguyên tử H liên kết trực tiếp với nguyên tử cacbon liên kết 3 đầu mạch

- Ankin có phản ứng oxy hóa hoàn toàn bởi oxy và phản ứng oxy hóa không hoàn toàn 

III. Điều chế

- Phòng thí nghiệm : C₂H₂ được điều chế bằng cách:

CaC₂ + 2H₂O => C₂H₂ + Ca(OH)₂

- Công nghiệp :

2CH₄$\overset{{1500^oC}}\rightarrow$ C₂H₂ + 3H₂

IV. Ứng dụng

- Làm nhiên liệu và nguyên liệu